W czasie Powstanie Wielkopolskie ważną rolę odegrali także mieszkańcy Pierania. Jesienią 1918 roku powstał tu Pierański Oddział Straży Ludowej – ochotnicza formacja, której zadaniem była ochrona ludności polskiej oraz utrzymanie porządku i bezpieczeństwa w niespokojnym okresie przełomu dziejowego.
Straż Ludowa w Pieraniu aktywnie działała na terenie miejscowości, gminy Dąbrowa Biskupia oraz powiatu inowrocławskiego. Już 3 stycznia 1919 roku, pod dowództwem naczelnika Józefa Alkiewicza, oddział rozbroił niemieckie formacje Heimatschutzu i Grenzschutzu, wyzwalając Pieranie. Następnie powstańcy wzięli udział w walkach w Przybysławiu i Dąbrowie Biskupiej, skutecznie przejmując kontrolę nad regionem.
Szczególnie istotny był udział pierańskich powstańców w wyzwoleniu Inowrocław. 5 stycznia 1919 roku oddział liczący około 50 ochotników wyruszył do miasta, gdzie walczył m.in. o koszary artyleryjskie oraz pocztę. Po zakończeniu walk pierańscy powstańcy pozostali w Inowrocławiu, pełniąc służbę porządkową.
8 stycznia 1919 roku w pierańskim kościele odbyło się uroczyste zaprzysiężenie oddziału na wierność Rzeczypospolitej Polskiej. Straż Ludowa brała jeszcze udział w kolejnych starciach z Grenzschutzem, m.in. w Dąbrowie Biskupiej, aż do połowy lutego 1919 roku, kiedy została zastąpiona przez regularne oddziały Wojska Polskiego.
Historia Pierańskiego Oddziału Straży Ludowej to dowód na ogromne zaangażowanie lokalnej społeczności w walkę o wolność i polskość tych ziem. Pamiętamy o bohaterach naszej małej ojczyzny.